het jonge montessori kind

het theewerkje is erg populair bij alle kinderen in onze peutergroep. we hebben het, sinds het in de groep staat, echter wel wat aan moeten passen. geregeld sneuvelde het theepotje en om dan telkens opnieuw een klein formaat te vinden, was niet zo eenvoudig. uit practische overwegingen maken de kinderen daarom nu gebruik van een metalen kannetje. de kopjes hebben we vervangen door theeglazen en de kruidenthee korrels zijn nu echte theezakjes met zoethoutthee (die is van nature zoet en de meeste kinderen vinden het lekker). we hebben er zelfs een kookwekker bij staan om te zien (en te horen) hoe lang de thee moet trekken. het is een complex werkje: water halen, het volle potje naar de tafel dragen, theezakje erin, wekker opdraaien, wachten, roeren en theezakje eruit halen, voorzichtig inschenken, opdrinken en daarna alles afwassen en weer opruimen. het twee-jarige kind gebruikt dit werkje om te leren schenken. het oudere kind gebruikt het om het fenomeen van het veranderen van water in ...

kleine kinderen huilen gemakkelijk. het is niet fijn als er een huilend kind in de groep is. het zorgt altijd voor onrust. toch hoort het bij het wennen en het kind moet daar de tijd voor krijgen. het jonge kind moet een verbinding met ons aangaan en kan zich nog niet anders uiten dan door te huilen. het is altijd weer een zoeken naar de juiste aanpak. sommige kinderen willen met rust gelaten worden en dan kun je niet meer doen, dan er af en toe naar toe gaan om zo te laten weten dat je ze ziet. anderen klampen zich aan je vast en willen fysiek getroost worden. als een kindje huilt vanwege het afscheid, blijf ik er net zo lang mee op schoot zitten, meestal zachtjes zingend, tot de ontspanning komt en het huilen stopt. dan duurt het meestal nog een poosje tot ik op mijn vraag, of het iets wil gaan doen, een bevestigend antwoord krijg. dan weet ik dat het goed is. vanaf mijn veilige schoot heeft het kind verbinding kunnen maken met de ruimte en met de andere kinderen. het kan nu gaan ex...

de kinderen komen op verschillende dagdelen in de peutergroepen. sommige kinderen komen maar 1 keer per week en sommige kinderen komen bijna iedere dag. een kind, dat maar 1 keer per week komt, moet telkens weer wennen. de peutergroep maakt niet genoeg deel uit van zijn of haar dagelijks leven en blijft daardoor niet vertrouwd genoeg om je echt thuis te voelen. soms maak ik me daar zorgen om en zeker als het kind wat verlegen van aard is, doet me dat echt verdriet. gelukkig kunnen we vaak wel een oplossing bedenken om de dagdelen uit te breiden en komt het kind vaker. ik zie dan vrijwel meteen verandering in het gedrag, maar het blijft altijd afwachten of een verlegen kind contact gaat zoeken met de andere kinderen. als een kind de hele dag komt (net als op school, van 8.30 tot 14.30 uur) en bij ons luncht met de andere kinderen, die overblijven, komt dat meestal wel op een bepaald moment. de kinderen die de hele dag bij ons zijn, vormen een soort familie en ze horen echt bij elkaar. e...

op het internet vond ik een video van margaret homfray. het is een wat oudere engelse dame, die les heeft gehad van Maria Montessori en de filmpjes zijn voorbeelden van haar lectures. een lecture had het onderwerp tesselation en daarin laat zij zien hoe ze allerlei geometrische figuren heeft laten maken, waarmee de kinderen patronen (mozaiek) kunnen leggen. de bedoeling is hierbij, dat de figuren precies aan elkaar gelegd worden zonder spatie ertussen. zo krijgen de kinderen oog voor en inzicht in ritmes en patronen (belangrijk bij de ontwikkeling van de mathematische geest). het sprak me erg aan, maar ik zag me niet al die figuren uit kunststof snijden. dus bedacht ik een variatie. ik bestelde papieren plakfiguren in allerlei vormen (het kan natuurlijk alleen met figuren die rechte kanten hebben, zodat je het tegen elkaar kunt leggen) en bood het aan met een potje lijm en een kwast. de kinderen konden zo de patronen plakken. het bleek nog moeilijker dan ik dacht. blijkbaar is het heel...

in een montessori peutergroep zijn de oefeningen van het dagelijks leven heel belangrijk. de eetwerkjes zijn verreweg favoriet en aanvankelijk zijn de kinderen hier heel individueel mee bezig. eerst is er de fascinatie voor het zelf smeren, zelf koffie malen, zelf noten kraken. gaandeweg krijgt het meer een sociale betekenis: ik ga voor jou thee zetten of ik maak koffie voor de concierge. het snacks maken voor de groep gebeurt meestal door ons. de kinderen zien het en vragen vaak of ze mee mogen helpen. maar de nog oudere kinderen doen het helemaal zelf. ze tellen de glazen en schenken de diksap in, heel precies afgemeten over al die glazen. een echt precisiewerkje. vervolgens wordt de peperkoek gesneden en in een mandje gedaan. daarna kunnen ze niet wachten tot het tijd is om uit te delen. soms doen we dat individueel. dan rijdt een kind het serveerkarretje langs bij de kinderen die aan het werk zijn en soms gaan we er even voor in de kring zitten. de bewustwording voor de zorg voor d...

in de klas hebben we altijd een aandachtstafel. meestal heeft het te maken met de seizoenen en op het ogenblik hebben we een bak met kikkervisjes staan. het is altijd weer spannend om te zien hoe de kikkervisjes veranderen van kikkerdril in kikkervisjes en soms zelfs in kleine kikkertjes (meestal lukt het niet, want de omstandigheden moeten precies goed zijn). in de verschillende kasten vinden de kinderen werkjes die met het onderwerp te maken hebben: boeken in de taalkast, de kikker van ei tot volwassen dier van plastic in de kosmische kast, puzzels in 4 lagen van ei tot kikker en puzzels met alle delen van de kikker. zo kunnen ze het proces precies bekijken en kan ik aan de hand van het materiaal vertellen over de metamorfose en het leven van de dieren. ik vond een leuk voorbeeld van een kikker rekenwerkje op het internet. heel simpel te maken en de kinderen die met cijfers bezig zijn, kunnen er zelfstandig mee werken. ook een leuk werkje voor de onderbouw.

in de klas staat een bak met slakken. het is het goedkoopste werkje van allemaal, want de slakken en de aarde uit de tuin kosten niets. ik weet niet meer hoe het is ontstaan, maar we hebben het al jaren. meestal begint het met een of twee slakken, maar al gauw brengen de kinderen er meer mee en worden er kleine slakjes geboren. we weten niet wat ze eten, want wat we er ook aan slablaadjes, plantjes of koolbladeren in leggen, ze eten er niets van. waarschijnlijk halen ze voeding uit de aarde, dus regelmatig ga ik met een aantal kinderen de tuin in om het zand en het groen te verversen. een poos geleden vond een kind het zielig dat de slakken niets aten en ze had er kleine stukjes gekleurd papier in gelegd. "eten" voor de slakjes, zei ze. een van de pas geboren slakjes at het papiertje op en omdat zijn huisje nog helemaal doorzichtig was, zagen we het paarse papiertje in zijn buikje zitten. prachtig om te zien, maar ik heb wel uitgelegd dat slakjes niet kunnen groeien van papie...